ว่าวเบอร์อามัส ภูมิปัญญาวัฒนธรรมมลายูเพื่อการคำนวณเวลา ฤดูกาล พยากรณ์อากาศ

 

  

วัฒนธรรมมลายูในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะวัฒนธรรมด้านวัตถุและด้านศิลปะที่แม้บางส่วนจะสูญหายไป แต่ก็ยังมีการค้นพบวัตถุโบราณที่แสดงถึงภูมิปัญญาด้านวัฒนธรรมของพื้นที่อยู่บ้าง และหนึ่งในภูมิปัญญาที่ได้รับความสนใจในขณะนี้คือว่าวเบอร์อามัส โดยผู้ให้ข้อมูลในการสัมภาษณ์คือนายรัศมินทร์ นิติธรรม ผู้ใหญ่บ้านหมู่บ้านกาเด็ง ต.ละหาร อ.ยี่งอ และเป็นผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ขุนละหาร ที่ได้บอกเล่าถึงประวัติของว่าวเบอร์อามัส

อยากทราบถึงประวัติความเป็นมาของว่าวเบอร์อามัสครับว่าเป็นมาอย่างไร

ว่าวเบอร์อามัสเป็นว่าวที่มีในแหลมมลายูมาอย่างยาวนาน เบอร์มาสมีความหมายว่าทอง และทองในที่นี้หมายถึงเจ้าเมืองผู้ปกครอง เป็นว่าวที่มีความเป็นมายาวนานกว่าว่าวงเดือน โดยว่าเบอร์อามัสจะใช้ในการคำนวณวันเวลาเพาะปลูก หรือค้นหาฤดูกาลจากทิศทางลมโดยใช้ควบคู่กับอิลมูฟาลักหรือวิชาดาราศาสตร์ในการคำนวณวันเวลา ฤดูกาลหรือใช้ในการพยากรณ์อากาศ

ว่าวเบอร์อามัสมีกี่รูปแบบครับ

ที่เราค้นพบในตอนนี้คือมี 2 รูปแบบ คือแบบวังสายบุรีกับที่รามันโดยจะมีความแตกต่างจากว่าววงเดือนรับที่โครงสร้าง ว่าววงเดือนที่ใช้ไม่ไผ่ 21-29 ซี่หรือมากกว่านั้นและจะทำยากว่าววงเดือน

ปัจจุบันว่าเบอร์อามัสได้รับการอนุรักษ์อยู่หรือไม่

ในช่วงก่อนหน้านี้ว่าวเบอร์อามัสยังไม่ได้รับความสนใจมากนัก จะรู้จักกันเฉพาะในกลุ่มช่างทำว่าวที่สืบทอดต่อๆ กันมา แต่หลังจากที่มีการค้นพบก็ได้มีการวิจัยเกี่ยวกับว่าวนี้ มีความพยายามในการอนุรักษ์และรักษาวัฒนธรรมการทำว่าวเบอร์อามัส โดยกำหนดเป็นหลักสูตรการเรียนการสอนในโรงเรียน ขณะนี้ที่ทำอยู่คือที่โรงเรียนเทศบาลในอำเภอสายบุรีทุกโรงเรียนต้องเรียนและยังมีการมอบรางวัลแก่นักทำว่าวด้วย